Trzęsienie ziemi wywołało błyskawiczną ewolucję
15 grudnia 2015, 17:07Ewolucja kojarzy się z bardzo powolnym procesem, jednak w przypadku niewielkiej ryby - ciernika - zmiany ewolucyjne uwidoczniły się w ciągu kilkudziesięciu lat i były odpowiedzią na trzęsienie ziemi na Alasce.
Egzoszkielet poprawia koordynację gry duetu skrzypków. A to dopiero początek
9 kwietnia 2026, 12:16Kiedy dwoje skrzypków gra razem, porozumiewają się za pomocą sygnałów dźwiękowych i optycznych. Słyszą się, obserwują ruchy smyczka, kiwają głowami, by zaznaczyć tempo. To wypracowana przez wieki tradycja muzycznej komunikacji. Naukowcy z kilku europejskich uczelni postanowili sprawdzić, czy dotyk przekazywany przez roboty może okazać się skuteczniejszy. Naszym celem było wykorzystanie komunikacji haptycznej, zmysłu dotyku i sił fizycznych, jako kanałów wymiany informacji o ruchu. Duety skrzypków to wspaniałe przykłady interakcji sensomotorycznej, gdyż muzycy są świetnie wyćwiczeni w koordynowaniu narządu słuchu i wzroku, ale nie mogą polegać na kontakcie fizycznym, wyjaśnia Francesco Di Tommaso z Università Campus Bio-Medico di Roma.
Ciężkie jest życie mózgu boksera
24 sierpnia 2009, 05:08Proste badanie krwi może ujawnić uszkodzenia mózgu wywołane np. urazami związanymi z uprawianiem boksu - twierdzą szwedzcy i tureccy badacze. Jak dowodzą, opracowana przez nich metoda pozwala na wykrycie objawów uszkodzenia nawet po dwóch miesiącach przerwy w treningu.
Lek przeciwbólowy stanie się lekiem przeciwnowotworowym?
12 stycznia 2016, 11:18Diklofenak, popularny niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), ma istotne właściwości antynowotworowe - twierdzą naukowcy z projektu Repurposing Drugs in Oncology (ReDO).
Doktorant NCBJ pomógł zaobserwować najszybszy rozpad alfa
28 maja 2026, 14:32Międzynarodowy zespół po raz pierwszy bezpośrednio zaobserwował wyjątkowo szybką przemianę alfa telluru-104 (104Te). Wśród autorów odkrycia są Ian Cox i Robert Grzywacz z Uniwersytetu Tennessee, Krzysztof Rykaczewski z Oak Ridge National Laboratory oraz Aleksander Augustyn – doktorant IV roku Szkoły Doktorskiej Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ). Ich wspólna praca doprowadziła do bezpośredniego zaobserwowania superdozwolonego charakteru przemiany alfa telluru-104, czyli wyjątkowo dużego prawdopodobieństwa emisji cząstki alfa. Fizycy przewidywali to zjawisko od kilkudziesięciu lat, lecz nigdy wcześniej nie zdołali go zmierzyć. Według autorów jest to najbardziej skrajny znany przypadek wcześniejszego uformowania cząstki alfa w jądrze atomowym.
Nici z paleolitu
14 września 2009, 14:58W zachodniej Azji włókna lnu stosowano do szycia, wyplatania koszyków i innych celów już 32 tys. lat temu. W epoce kamienia len był dziko rosnącym gatunkiem, ale ludzie szybko spostrzegli, jak można go wykorzystać.
Genetyczny związek chorób psychicznych i cukrzycy typu 2.
5 lutego 2016, 17:22Może istnieć związek między różnymi zaburzeniami psychicznymi a cukrzycą typu 2. Naukowcy odkryli bowiem, że gen DISC1, odgrywający pewną rolę w schizofrenii, zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym i niektórych formach depresji, wpływa także na działanie komórek beta wysp trzustkowych.
Wrodzona ślepota zmniejsza mielinizację kory mózgowej
14 lipca 2026, 09:51Od dawna wiadomo, że u osób niewidomych od urodzenia kora mózgu w obszarach odpowiedzialnych za widzenie jest grubsza niż u osób widzących. Fakt ten wyjaśniano brakiem przycinania synaptycznego, naturalnego procesu, w którym mózg dziecka w pierwszych latach życia eliminuje nadmiarowe, niepotrzebne połączenia nerwowe. Skoro u niewidomych brakuje bodźców wzrokowych, które miałyby wskazać, jakie połączenia są zbędne, przycinanie miało być zaburzone, a kora pozostawać grubsza niż zwykle.
Samochody jak ryby
5 października 2009, 11:30Nissan pokazał robota-zabawkę, który może przyczynić się do zmniejszenia liczby wypadków samochodowych. Robot Eporo może poruszać się w grupie 7 podobnych urządzeń i jest w stanie unikać zderzenia z innymi robotami.
Wśród dinozaurów nie tylko hadrozaury cierpiały na nowotwory
22 lutego 2016, 11:51Naukowcy odkryli w kręgu tytanozaura 2 rodzaje zmian nowotworowych. O ile znalezienie na skamieniałościach zadrapań czy ugryzień jest dość częste, o tyle fosylia ze śladami choroby, a zwłaszcza nowotworu, to prawdziwa rzadkość.
